1 دقیقه خواندن
08 Nov
08Nov

یک سال پس از بازگشت تحریم های واشنگتن علیه تهران، حسن روحانی  خبر داد  که در چهارمین گام کاهش تعهدات در توافق هسته‌ای برجام، گازدهی به سانتریفوژهای فردو از امروز ۱۵ آبان آغاز  می شود.  اعلام این تصمیم، شش هفته پس از هشدار قدرت های اروپایی راجع به امکان خروج از برجام در صورت ادامه کاهش تعهدات ایران صورت گرفت و در نتیجه، ابهام در مورد آینده توافق هسته ای را افزایش داد.

پیش از نهایی شدن برجام، احتمالا هیچ یک از دولت های طرف مذاکره این احتمال را نمی داد که دولت بعدی آمریکا از توافق خارج شود. به علاوه، بعید است نمایندگان هیچ کدام از دولت های مذاکره کننده پیش بینی می کرد که با خروج واشنگتن از توافق، سایرقدرت های جهانی تا این حد در اجرای تعهدات اقتصادی برجام دست‌بسته باشند.

ولی با خروج دونالد ترامپ از برجام در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ و سپس اعلام بازگشت تحریم های آمریکا علیه ایران از ۱۴ آبان همان سال، اکنون میزان صادرات نفت ایران در پایین ترین میزان از زمان جنگ ایران و عراق قرار گرفته. در خصوص میزان فعلی این صادرات اگرچه روایت های متفاوتی وجود دارد، اما در این لحظه، حتما زیر نیم میلیون بشکه است. برای فهم معنی این رقم، کافی است آن را با صادرات بدترین دورانِ پیش از برجام یعنی سال ۱۳۹۱ مقایسه کنیم -که حدود ۱ میلیون بشکه در روز بود. همه اینها نیز در شرایطی است که فشار واشنگتن بر مبادلات مالی و صادرات نفتی ایران، هنوز به نقطه نهایی خود نرسیده.به این ترتیب، در نخستین سالگرد بازگشت تحریم های آمریکا، پرسشی پیچیده پیش روی ناظران قرار گرفته و آن اینکه حکومت ایران، در مواجهه با توافقی هسته ای که به مبادلات مالی و فروش نفت آن کمک نمی کند، نهایتا چه خواهد کرد؟ از اشارات تلویحی یا صریح تصمیم گیران ارشد حکومت، چنین به نظر می آید سه گزینه ای که -تا این لحظه- بیش از سایر سناریوها مورد توجه آنها قرار گفته اند، عبارتند از "وقت کشی" (به امید تغییر شرایط)، "مذاکره با دشمن" و نهایتا، "به هم زدن بازی".