2 دقیقه خواندن
30 Mar
30Mar

کوردی / فارسی

ئەم ڕەنج نامەیە لە لایەن “ئاکام فەرهەنگ زادە، ئەندامی کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردسـتان” کۆکراوەتەوە و بە ئەنجام گەیشتوە. زیندانی سیاسی، والی دروودی پاش تێپەڕاندنی 24 ساڵ زیندان، ئازاد و بەیانی دوایی ئازادییەکەی دەچێت بۆ کۆیە لە باشووری کوردستان و پەیوەستی هاوڕێ دێرینەکانی خۆی لە حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی ئێران دەبێت. 

ناو: والی دروودی 

شوێنی لە دایک بوون: کامێران 

چالاکی: ئەندامەتی لە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران 

تاوان: ” ئەندامەتی لە حیزبی دێموکراتی کوردستان و هەوڵی چەکدارانه بە ئامانجی ڕووخانی کۆماری ئیسلامی ئێران و محاربە لە گەڵ خودا و خەڵکی خودا” 

ڕێکەوتی دەستبەسەری: 3ی جۆزەردانی 2695ی کوردی 

ڕێکەوتی ئازادی: 26ی سەرماوەزی 2719ی کوردی 

ماوەی حوکم: 25 ساڵ تەعزیری و دوور خستنەوە 

زیندان: ئەبەر کووهی یەزد 

ڕێزدار دروودی ئێوە بە تۆمەتی ئەندامەتی له حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران دەستبەسەر و بە 25 ساڵ زیندان مەحکووم کران. 

ئێوە چۆن دەستبەسەر کران؟ والی دروودی: من ڕێکەوتی 3ی جۆزەردانی 2695ی کوردی دەستبەسەر کرام. لە چالاکییەکی چەکدارانه لە کاتی حەسانەوە کەوتمە بەر هێرشی هێزە چەکدارەکانی سپای پاسدارانی حکوومەتی ئێران. بۆشکاندنی بازنەی گەمارۆی هێزەکانی حکوومەت ناچار بە شەڕێکی 9 کاتژمێرە بووم. لەو شەڕە من سێ فیشەکم بەرکەوت و بە گرانی بریندار کرام. پاش برینداربوون ، کاتی گواستنەوە بۆ شاری کرماشان بۆچارەسەری و نەشتەرگەری ئاشکرا کرام و لە لایەن هێزەکانی ئیتلاعاتی سپای ئێرانەوە دستبەسەر کرام.

 پاش دەستبەسەری ئەشکەنجە کرایت؟ بەڵێ هەر لە دەسپێکی دەستبەسەرییەوە سەرەڕای برینداربوون و ناجێگیر بوونی ڕەوشتی جەستەیی و بەرکەوتنی سێ فیشەک، (دوو فیشەک بەر شان و یەکیش بەر بڕبڕەی پشت و نێزیکی دەماری بڕبڕە و خوێن لە بەرچوونی زۆر) کەوتمە بەر ئازار و ئەشکەنجەی جەستەیی و ڕۆحی. هێزە ئەمنی و ئیتلاعاتییەکان بە ئامانجی دانپێدانان وەرگرتن و هاریکاری کردنیان ئەشکەنجەیان دەدام. گوشار خستنە سەر شوێنی فیشەک تا ئاستی لە هۆش چوون و فەلاقەی بنی پێ، پشت، ڕان و هەڵواسین لە پێوە، هەوڵیان دەدا بگەن بەوەی دەیان هەوێ. ئەو ئەشکەنجانە تا ئاستێک زۆر بوون کە چەند جار بەهۆی خوێن لەبەر چوونی زۆر و ئازار لە هۆش چووم. دانانی جگەر و کەرەستەی گەرم کراو و (هۆیە) لە سەر نینۆک، کەڵک وەرگرتن لە شۆکی ئیلەکتەریکی تا ئاستی مردن ئەو پەڕی ئازار کە مرۆڤ بەرگەی ناگرێت. بێبەری بوون لە خزمەتگوزاری پزیشکی و ڕێگری لە خەوتن و هەروەها ڕێگری لە چون بۆ ئاودەست تا ئاستێ کە ناچار دەبووم لە ژوورە تاکەکەسییەکەم وەکوو ئاودەس کەڵک وەربگرم، کە ئەمە بۆ خۆی تەمبێی ڕۆحی و جەستەیشی لەگەڵدا بوو.لە وەها ڕەوشێکی خراپدا بووم کە پاش 9 مانگ ڕێگەم پێدرا خۆم بشۆم و لە کاتی خۆشتندا دەبوا درگای گەرماوەکە کراوە بێت و لە ژێر کۆنتڕۆڵی یەک یان دوو لێپرسەردا بێت، من ماوەی ساڵێک تەواو لە ژووری تاکەکەسی و لە ژێرهەموو چەشنە ئەشکەنجەیەدا بووم. 

ئاخۆ مۆڵەتی چاوپێکەتنی بنەماڵە یان پێوەندیە هەبوو لە گەڵیان؟ نا، لە ماوەی یەکساڵی یەکەم لە هەر چەشنە پێوەندییەک لە گەڵ بنەماڵە بێبەری بووم، پاش ساڵێک توانیم چاوم پێیان بکەوێت. ئەم چاوپێکەوتنە تەنیا پێنج خولەکی مەودا بوو، لە بواری ڕوخسار و ستایلەوە بە تەواوی گۆڕابووم، زۆر لاواز ببووم، بە چەشنێک که کچەکەم دەسپێک نەیناسیمەوە. 

باسی دادگایی کردنی خۆت بکە، کەی دادگایی کران؟ لە چ دۆخێکدا بانگهێشتی دادگا کرایی؟ پاش شەش مانگ بۆ جاری یەکەم بە دەست و پێی زنجیرکراو و چاوی بەستراوەوە بۆ دادگای ئینقلابی کۆماری ئیسلامی ئێران لە شاری کرماشان، لقی یەک بە سەرۆکایەتی دادستانی پارێزگا(چاوشی)، تەنیا بۆ ڕوونکردنەوەی تاوان بۆ ماوەی دە خولەک ڕاگوارزام. 

یانی لە شەش مانگی یەکەم تاوانەکەت بۆ ڕوون نەکرابوویەوە؟ نا، لە شەش مانگی یەکەم تەنیا ئەشکەنجە درام، هەموو ڕەنگێکی سناریۆیان ئامادە کردبوو و ئەشکەنجەیان دەدام کە پەسندیان بکەم و هاریکاریان بم. پاش ئەو ڕێوڕەسمە چی ڕووی دا؟ سەر لە نوێ گەڕێنرامەوە بۆ گرتووخانە، لێپرسینەوە و ئەشکەنجە وەکوو پێشوو درێژەی هەبوو، هیچ زانیارییەکم لە جیهانی دەرەوە نەبوو، لە بەندی تاکەکەسی ئیزۆلە کرابووم. 

ئاخۆ سەر لە نوێ دادگایی کرایی یان دیسان بانگهێشت کرایتەوە؟ بەڵێ، پاش ماوەیەک لێپرسینەوە و ئەشکەنجە دیسان ڕەوانەی دادگا کرامەوە. جاری دووهەم نیو کاتژمێری خایاند و بە ئامادەبوونی پارێزەرێکی دەستنیشانکراو کە بە جێی پشتیوانی لە من وەکوو دادستان دەرکەوت و سووکایەتی پێکردم و گوشاری دێنا ئەوەی لێپرسەرەکان و دادستان دەیڵێن، ڕاستە. من بەم هۆیە و بە بۆنەی بێ ڕەوشتی و بێ حورمەتی ناوبراو داوای وەلا نانی ئەوم کرد. 

دادوەر چۆن هەڵسوکەوتی دەکرد؟ ئاخۆ دەرفەتی بەرگری پێدەدایی؟ ئاخۆ سەربەخۆ و لە پێگەی دادوەر دەرکەوت؟ نا، هەرگیز سەربەخۆ نەبوو، هیچ دەرفەتێکی بەرگری پێنەدەدام، هەموو بانگەشەکانی ئیتلاعات و لێپرسەرەکانی دووپات دەکردەوە، هەر لە دەسپێکەوە کوتی تۆ خائین بە کۆماری ئیسلامی ئێرانی و دەبێ بە گرانترین شێواز سزا بدرێی. چاوشی، سەرۆکی دادگا تەنیا بە چەند پرسیارێک کە چیت کردووە، چەندە پارەت وەردەگرت و بۆچی هەوڵی چەکدارانەت دژ بە کۆماری ئیسلامی ئێران داوە، کۆتایی بە ڕێوڕەسمە هــێنا، تەنیا دادستان قسەی کرد و تۆمەتەکانی منی لەوێ خوێندەوە. پاش دە ڕۆژ حوکمی دادگا لە سەر مەحکووم بوونی من بە “زیندانی تاهەتایی و دوورخستنەوە بۆ زیندانی ناوەندی شاری یەزد”پێم ڕاگەیەندرا. 

حوکمی ئێوە تاهەتایی بوو، چۆن ئازاد کران؟   پاش تێپەڕینی 24 ساڵ زیندان، کۆمسیۆنی لێبورین و بەخشینی هێزی قەزایی ئێران بە داشکاندنی حوکم لە تاهەتاییەوە بۆ 25 ساڵ زندان پەسەندی کرد، کە پاش تێپەڕاندنی 24 ساڵ، لە زیندان ئازادیان کردم. 

  باسی دۆخی زیندان بکەن، لە چ بارودۆخێکدا بوون؟   زیندان چوار دیوارێکی بەستراوە بە بێ هەبوونی پێداویستی، زۆربەی کاتەکان لە ڕۆژ و شەو درگاکەی داخراوە، مەگەر بۆ خواردنی هەوا و چاوپێکەوتنی بنەماڵە و بەرپرسانی زیندان. زیندان چوار دیوارێکی زۆر تەسک و پڕە لە نادادوەری و نایەکسانی بۆ پاسەوانی داماڵڕاو لە بەزە و سۆز و مرۆڤایەتی. پاک و خاوێنی زۆر خراپ و خۆراکی پیس، زۆرینەی ئەوانەی کە بۆ ساڵانێکی دەمدرێژ ناچار بوون لەوێ زیندان بن، تووشی کەمبوونی ڤیتامین و هەمە چەشنی نەخۆشی پێست و دەروونی دەبن. هەرگیز گڵۆپەکانی تەنانەت بۆ چرکەیەکیش ناکوژێنرێنەوە، شوێنی نووستن و حەسانەوە و تەنانەت ئاودەس و گەرماو بە کامێرا کۆنتڕۆڵ دەکرێ. هەر وەها لە بریتی نەپاراستنی تەکووزی و ناڕەزایی بەرانبەر بە دۆخی خراپی زیندان دەکەوتینە بەر گرانترین جنێو و لێدانی وەکوو؛ گواستنەوە بۆ ژووری تاکەکەسی، بێبەری کردن لە مافی هەوا خواردن و چاوپێکەوتنی بنەماڵە و بەڕوودا کردنی سپری توند و سووتاندنی پێست و دەست و ڕوومەت وەکوو گازی فرمێسک ڕێژ. وتەی کۆتایی ئەم کوتەیەی لێپرسەرەکەی خۆم بیردێنمەوە: ” زیندان بە پێی وتەی لێپرسەرەکەم ئەو شوێنەیە کە خودا لەوێ باری کردووە” 






رنج نامه زندانی سیاسی «والی درودی» (زندان یعنی جایی کە خدا رفتە بە باد) 

این رنج‌نامه و گفتگو توسط «آکام فرهنگ زاده، عضو جمعیت حقوق بشر کوردستان » گردآوری و انجام گرفته است. زندانی سیاسی، والی درودی بعد از سپری کردن ۲۴ سال زندان، آزاد و فردای آزادی به شهر کویه در جنوب کوردستان مراجعه کرده و خود را به جمع یاران خود در حزب دمکرات کوردستان ایران رساند.

 نام: والی درودی
متولد: کامیران
فعالیت: عضویت درحزب دموکرات کوردستان ایران
اتهام: «عضویت در حزب دمکرات کوردستان ایران و اقدام مسلحانه به قصد براندازی جمهوری اسلامی و محاربه با خدا و خلق خدا»
تاریخ دستگیری: ۳ خرداد ۱۳۷۵ شمسی
تاریخ آزادی: ۲۶ آذر ۱۳۹۸ شمسی
مدت محکومیت: ۲۵ سال حبس تعزیری و تبعید
زندان: ابرکوه یزد  

 آقای درودی شما به اتهام عضویت در حزب دمکرات کوردستان ایران بازداشت و به ۲۵ سال زندان محکوم شدید، بازداشت شما چگونه اتفاق افتاد:   والی درودی: من در سوم خردادماه ۱۳۷۵ دستگیر شدم. دریک عملیات نظامی درهنگام استراحت مورد هجوم نیروهای مسلح سپاه پاسداران حکومت ایران قرارگرفتم. برای شکستن محاصره نیروهای دشمن مجبور به یک جنگ ۹ ساعته برای شکستن حلقه محاصره شدم. درآن درگیری من مورد اثابت سه گلوله قرار گرفتم و به شدت زخمی شدم. پس از زخمی شدن، هنگام انتقال به شهر کرماشان برای مداوا و عمل جراحی شناسایی و توسط نیروهای اطلاعات سپاه ایران بازداشت شدم. 

پس از بازداشت مورد شکنجه قرار گرفتید؟ بله از همان ابتدای دستگیری با وجود زخمی بودن و نامساعد بودن شرایط فیزیکی بدنم و اثابت سه گلوله، «دوگلوله به کتف راست و یکی در ستون فقرات و نزدیک به رگ نخاع و خونریزی شدید» مورد آزار و شکنجه های جسمی فیزیکی و روحی قرار گرفتم. نیروهای امنیتی و اطلاعاتی به قصد اعتراف گرفتن و همکاری با آنها من را مورد شکنجه قرار میدادند. با فشار دادن جای گلوله تا حد بیهوشی و همچنین شلاق بر کف پا، پشت، باسن و آویزان کردن از پا، تلاش داشتند که من را به آنچه میخواهند وادار کنند. این شکنجه ها به حدی بود به چندین بار به علت خونریزی و درد و آزار زیاد بیهوش شدم. گذاشتن هویه و سیگار و وسایل داغ بر روی ناخن، استفاده ازشوک الکتریکی تا سر حد مرگ زجر آور و غیر قابل تحمل بود. محرومیت از خدمات پزشکی و ممانعت از خوابیدن و همچنین ممنوعیت استفاده از دستشویی درحدی که گاهی مجبور میشدم درهمان انفرادی اقدام به دستشویی کنم، که این هم تنبیهات شدید روحی و جسمی به همراه داشت. وضعیت من به حدی وخیم و رنج آور بود که بعد از ‌۹ ماه اجازه دادند که از حمام استفاده کنم و هنگام استحمام بایستی درب حمام باز و زیر نظارت شدید یک یا دو بازجو قرار بگیرم، من یکسال تمام در سلول انفرادی و با انواع و اقسام شکنجه ها روبرو شدم. 

آیا امکان ملاقات یا تماس با خانواده را داشتید؟ خیر، طی یک سال اول از هرگونه تماس با خانواده محروم بودم، بعد از یکسال موفق به ملاقات با خانواده ام شدم. این ملاقات در حد ۵ دقیقه بود،از لحاظ شکل و شمایل ظاهری عوض شده بودم، بسیار ضعیف شده بودم، به شکلی که حتی دخترم من را در چند لحظه اول نشناخت.

از دادگاهی خود بگویید، کی دادگاهی شدید؟ در چه شرایطی به دادگاه احضار شدید؟ بعد از شش ماه برای اولین بار با دست و پای زنجیر شده و چشم بسته به دادگاه انقلاب جمهوری اسلامی ایران در شهر کرماشان، شعبه یکم به ریاست دادستان استان (قاضی چاوشی)، فقط برای تفهیم اتهام در حد ده دقیقه انتقال داده شدم. 

یعنی طی شش ماه اولیه تفهیم اتهام نشده بودید؟ خیر، طی این شش ماه فقط شکنجه شدم، انواع و اقسام سناریوهای خود را آماده کرده بودند و من را شکنجه میکردند که آنها را قبول و با آنها همکاری کنم. 

بعد از این جلسه چه اتفاقی افتاد؟ دوباره من را به بازداشتگاه انتقال دادند، بازجویی و شکنجه مثل سابق ادامه داشت، هیچ اطلاعی از دنیای بیرون نداشتم. در بند انفرادی ایزوله شده بودم. 

آیا دوباره دادگاهی شدید یا دوباره به دادگاه احضار شدید؟ بله، بعد از چند مدت بازجویی و شکنجه دوباره به دادگاه احضار شدم. بار دوم دادگاه در حد نیم ساعت و با حضور یک وکیل تسخیری که خود دادگاه گرفته بود، انجام گرفت. طی جلسه دادگاه وکیل تسخیری در عوض دفاع از من در مقام دادستان ظاهر شد و من را مورد توهین قرار داد و اسرار میکرد که هر آنچه دادستان و بازجویان گفته‌اند، صحیح است. من به این دلیل و بخاطر بی ادبی و بی حرمتی او را از ادامه وکالت خلع کردم.

 قاضی چگونه رفتار میکرد؟ آیا فرصت دفاع به شما داد؟ آیا مستقل و در مقام قاضی ظاهر شد؟ خیر، اصلا مستقل نبود، هیچ فرصت دفاعی به من نداد، تمامی ادعاهای اطلاعات و بازجویان را تکرار میکرد، از لحظه اول گفت تو خائن به جمهوری اسلامی ایران هستی و باید با شدیدترین شیوه مجازات شوی. چاوشی، رئیس دادگاه فقط با پرسیدن چند سئوال که چکاره بودی، چقدر حقوق میگرفتی و چرا اقدام مسلحانه بر علیه حکومت ایران انجام دادی به جلسه دادگاه خاتمه داد،

 تنها دادستان صحبت کرد و اتهامات من را آنجا روخوانی کرد. بعد از ده روز حکم دادگاه مبنی بر محکومیت من به «حبس ابد و تبعید به زندان مرکزی شهرستان یزد» به من ابلاغ شد. 

حکم شما حبس ابد بود، چگونه آزاد شدید؟ با گذشت ۲۴ سال زندان، کمیسیون عفو و بخشودگی قوه قضاییه ایران با کاهش حکم از حبس ابد به ۲۵ سال موافقت کرد، که بعد از سپری شدن ۲۴ سال، من را از زندان آزاد کردند. 

از وضعیت زندان بگویید، چه شرایطی داشتید؟ زندان یک چهار دیواری بسیار محصور و محدود بدون هیچ امکاناتی بود، بیشتر اوقات شبانه روز درب آن بسته بود، مگر برای هوا خوری و ملاقات با بستگان و مسئولین زندان. زندان یک چهاردیواری بسیار تنگ و پر از ناعدالتی و نابرابری با نگهبانانی عاری از رحم، عطف و انسانیت بود. امکانات بسیار بد بهداشتی و غذایی، بیشتر افرادی که سالیان دراز در آن مجبور به تحمل حبس شده‌اند، دچار سوتغذیه و امراض و بیماریهای پوستی و روانی می شوند و میشوند. هرگز لامپ آن حتی برای یک ثانیه خاموش نمی شود، محل خواب و استراحت و حتی دستشویی و حمام با دوربین‌های نظارتی مورد کنترل شدید قرار می گیرد.
همچنین برای رعایت نکردن نظم و مقررات موجود و بی نظمی و اعتراض به شرایط بد زندان مورد شدیدترین الفاظ رکیک و فیزیکی قرار میگرفتیم، از جمله انتقال به سلول انفرادی، محروم شدن از حق هواخوری و ملاقات با خانواده و پاشیدن اسپریهای تند و سوزاننده پوستی بر سر و دست و صورت منجمله گاز اشک آور. سخن آخر این گفته بازجوی خودم را یادآور میشوم:« زندان بقول بازجوی من جایی است که داد خدا رفته به باد».